Column door Jade Kuit.

Mijn broertje en ik waren vroeger dol op de Donald Duck.

Dat kwam voornamelijk door onze ouders; onze vader las hem ook graag, en mijn moeder bleek hele stapels exemplaren uit de jaren zeventig te hebben. Nog steeds hebben we het regelmatig over de “Duckpockets” die we ieder jaar kregen als we op vakantie gingen. In die dikkere paperbackversies kwamen personages voor die je in het reguliere weekblad niet tegenkwam. Donald Duck is een onderdeel van een groot deel van mijn jeugdherinneringen; we lazen ze tot ze van ellende uit elkaar vielen, en daarna nog steeds. Het maakte niet uit dat we de meeste verhaaltjes uiteindelijk uit ons hoofd kenden. Het bleef lachen.

Gisteren bestond de Donald Duck zeventig jaar. Dat zou ik niet hebben geweten als de NOS er geen artikel aan had gewijd; ik moet toegeven dat ik al in geen jaren een “Duckie” heb gelezen. Ik herinner me dat mijn vader ons abonnement ergens in mijn puberteit opzegde omdat de verhaaltjes met de tijd minder leuk werden. Alsof de inspiratie een beetje op was. Het waren vooral de oudere Duckies, en de pockets, die altijd hilarisch bleven.

Over de tegenwoordige inhoud van het weekblad kan ik uit eigen ervaring dus niets zeggen. Ik had dan ook geen idee dat ook zoiets onschuldigs als een blad voor kinderen tegenwoordig geacht wordt met “inclusiviteit en diversiteit” bezig te zijn. Dat is dus blijkbaar wel zo. Volgens hoofdredacteur Ferdi Felderhof kregen ze op de redactie vaak de vraag: waarom is iedereen in Duckstad wit?

Hier wil ik het toch even wat uitgebreider over hebben. Iedereen in Duckstad is wit? Serieus? Ja, het moge duidelijk zijn dat Donald (en Katrien, en de neefjes, en Dagobert, en Oma Duck) wit zijn, in de zin dat ze witte veren hebben. Misschien neem ik hier het risico dat ik straks word beschuldigd van Duckie-racisme, maar… het feit dat ze wit zijn heeft waarschijnlijk alles te maken met het feit dat ze eenden zijn. Aangeklede, pratende eenden. Zonder broek aan. Witte eenden. Een snelle zoektocht op Google leidde mij tot de conclusie dat Donald een zogenoemde pekingeend is. Disney had er ook voor kunnen kiezen om hem een wilde eend te maken, en dan was hij misschien wel grijs met groen geweest, en Katrien bruin. Of misschien hadden ze beter meteen voor een meerkoet kunnen kiezen. Dan was hij zwart geweest. De ultieme inclusiviteit.

Even serieus; het idee dat de Donald Duck “inclusiever” moet worden is natuurlijk van een belachelijkheid die zijn weerga niet kent. De avonturen van Donald en zijn vrienden hangen aan elkaar van gebrek aan “echte wereld”-logica, en daarin zit nu juist de charme. Niemand vraagt zich bijvoorbeeld af waarom Dagobert niet te pletter valt wanneer hij vanaf een duikplank in zijn bergen muntgeld springt. Niemand valt over het feit dat Karel Paardepoot, een aangekleed paard, een intieme relatie heeft met Clarabella, een aangeklede koe. Iedereen accepteert het feit dat kwaadaardige personages (en dan vooral wanneer ze rijk zijn) vrijwel altijd varkens zijn. Is dat geen varkensracisme?

Ik begin me bijna serieus af te vragen hoe lang het nog duurt totdat iemand aanstoot neemt aan het feit dat een groot deel van de personages in de Donald Duck geen broek draagt, of totdat Donald uit de kast komt als transgender (of misschien eerder non-binair, gezien het feit dat hij geen geslachtsorganen lijkt te hebben). Eigenlijk is zijn voortdurende relatie met Katrien ook helemaal niet inclusief; veel te heteronormatief. Hij had op zijn minst voor de eendenversie van een drag queen kunnen kiezen. Misschien moet hij zijn geïnternaliseerde homofobie eens onder de loep nemen. Een account aanmaken op Grindr voor eenden. Het “goede” nieuws is dat er wel al een editie is geweest met een lesbisch stel. Of dat goed genoeg is, moet nog blijken, want we weten inmiddels allemaal hoeveel respect “transvrouwen” voor lesbiennes hebben. Ik houd mijn hart vast voor de dag waarop de neefjes beginnen met hormooninjecties. Hebben eenden eigenlijk dezelfde geslachtshormonen als mensen? Ik betwijfel het eigenlijk.

Eigenlijk kan je hier bijna niet serieus over schrijven. Terwijl ik hiermee bezig ben, voel ik alleen maar de belachelijkheid van het idee dat een blad over een aangeklede kinderboerderij inclusiever zou moeten, en de frustratie van de wetenschap dat er mensen bestaan die dit serieus nemen. Natuurlijk weet ik dat Disney geen bijzonder zuiver bedrijf is, en dat het in die zin dus best te verwachten viel dat ook de Donald Duck ten prooi zou vallen aan het woke-virus. Daar is helaas geen vaccinatie tegen bestand. En bovendien is het ook niet de eerste keer dat Donald gebruikt wordt als propaganda; in 1943 was hij te zien in nazi-uniform, terwijl hij Mein Kampf leest naast een koekoeksklok waar ieder uur een mini-Hitler uit komt. Ja, serieus.

Donald Duck Nazi (der Fuehrer’s Face 1943)

Ik weet niet in hoeverre de kinderen van tegenwoordig zich bewust zijn van de verandering in het vertrouwde weekblad. Ik weet wel dat ik als kind nooit heb stilgestaan bij de huidskleur van de personages; er zaten immers een vacht of veren voor. Het feit dat de Duckies waar ik zo van genoten heb nu geïnfesteerd zijn met de misselijkmakende politieke discussies van vandaag de dag, en zo feitelijk van hun onschuld zijn ontdaan, stemt me wel enigszins verdrietig. Blijkbaar is het moderne kinderen niet gegund om van de Donald Duck te genieten zonder pogingen van volwassenen om menselijke rassentheorie toe te passen op pratende eenden. Als het niet zo triest was, zou ik erom moeten lachen.

Ik ga vandaag maar eens kijken of ik nog wat van die oude Duckpockets kan vinden. Wellicht helpt dat tegen de misselijkheid.

Delen op sociale media