Het is even stil geweest op Doe Zelf Normaal. Dat was nodig, omdat het team (dat slechts uit twee mensen bestaat) vrij abrupt werd meegesleept in de explosieve groei van een ander project.

De Buitenparlementaire Onderzoekscommissie 2020 heeft de afgelopen 9 maanden veel van mijn tijd geëist. Plotseling was ik betrokken bij iets dat de aandacht van velen trok. Het was belangrijk. Urgent, ook. Er bleek een groot aantal mensen te zijn die behoefte hadden aan een plek om dingen te vertellen en zaken onder de aandacht te brengen waarvoor in de reguliere media geen ruimte is. Het aantal aanmeldingen steeg exponentieel. In zeer korte tijd vergaarden we grote hoeveelheden informatie. Ik maakte een account op Twitter, dat inmiddels bijna 6000 volgers heeft. Plotseling wilden grote aantallen mensen die ik niet ken dolgraag met me praten, en werd ik op straat en in winkels aangesproken door mensen die me herkenden. Zonder dat dit mijn intentie was, had ik mezelf onder een spotlight geplaatst waaraan ik geenszins gewend was.

De ontwikkelingen rondom mijn status als “semi-bekend” persoon hebben bepaalde dingen voor mij gecompliceerd. Plotseling moet ik nadenken over welke dingen je wel publiekelijk kunt zeggen, en welke niet. Hoe persoonlijk kun je worden? Hoeveel van jezelf kun je blootgeven zonder het risico te lopen dat het tegen je wordt gebruikt? Kan ik nog schrijven voor een website waarvan het karakter vrij activistisch is en die tot op zekere hoogte ruimte biedt voor het uiten van mijn persoonlijke mening? Kan ik doen wat ik doe en toch de persoon blijven die ik altijd geweest ben?

Ik ben tot de conclusie gekomen dat het antwoord “ja” is, simpelweg omdat het dat wel moet zijn. Enerzijds is dat zo omdat ik van nature geen bijzonder diplomatiek persoon ben. Mensen die me graag mogen, noemen me eerlijk en direct. Mensen die me niet mogen, noemen me lomp. Hoe het ook zij; ik ben nooit goed in staat geweest mijn gedachten, gevoelens en meningen te filteren op de mate waarin ze door andere mensen geaccepteerd zullen worden. Mijn vader probeerde me vroeger met regelmaat te overtuigen van het idee dat het de toon is die de muziek maakt, maar het is altijd mijn stellige overtuiging geweest dat de inhoud vele malen relevanter is. Ik ben niet alleen direct omdat ik geen andere manier ken om te bestaan. Mijn directheid is ook principieel.

Openheid en directheid zijn voor mij intrinsiek gelinkt aan het concept van vrije uitwisseling van informatie, en laat dat nu net de reden zijn waarom we Doe Zelf Normaal ruim een jaar geleden hebben opgezet. We wilden zaken benoemen die onzes inziens te weinig (of niet) besproken werden. Anders dan mijn werk voor de BPOC2020 bestaat Doe Zelf Normaal volledig uit ons eigen onderzoek. Al snel werd het mijn taak om zogenoemde “achtergrondartikelen” te schrijven. Die taak werd voornamelijk aan mij toebedeeld omdat literatuuronderzoek en het schrijven van artikelen het enige aspect van universitair onderwijs waren waar ik goed in was, maar ik vond het ook prettig. Ik leef al jaren in de wetenschap dat veel zaken niet exact zijn zoals ons wordt voorgespiegeld, en nu had ik een publiek, mensen die geïnteresseerd waren in de kennis die ik in al die jaren heb opgedaan. Bovendien vallen het doen van onderzoek en het schrijven van artikelen, in mijn eentje achter mijn laptop en op mijn eigen tempo, ruimschoots binnen mijn comfort zone.

Ik ben meer dan blij met het succes van de BPOC2020, maar het stilvallen van Doe Zelf Normaal zat me al die tijd toch dwars. De afgelopen maanden heb ik een groot aantal zeer fijne en intelligente mensen ontmoet, van wie ik zeer veel heb geleerd. Maar ik heb het gemist om te schrijven over mijn eigen onderzoek en daar mijn eigen stem en invulling aan te geven. Doe Zelf Normaal is het perfecte medium om zaken te bespreken die niemand wil horen: de corruptie in de farmaceutische industrie, de invloed die op onze maatschappij wordt uitgeoefend door mensen die wij niet hebben gekozen en van wie veel mensen zelfs nog nooit hebben gehoord, de inherente onrechtvaardigheid van ons financiële en politieke systeem, om er een aantal te noemen. Mijn hoofd zit vol zaken die ik dolgraag wil uitpluizen en bespreken. Het moment is daar om hier weer meer tijd in te steken.

Naast artikelen over ons literatuuronderzoek, die zoals gewoonlijk voorzien zullen worden van gedegen onderbouwing, zal er op de vernieuwde versie van Doe Zelf Normaal ook weer ruimte zijn voor persoonlijke columns van Pieter en mijzelf. Ondanks de kritiek die we ongetwijfeld zullen krijgen van mensen die menen dat persoonlijke overtuigingen en meningen de objectiviteit van onze onderzoekscommissie ondermijnen, geloof ik stellig dat de maatschappij websites zoals Doe Zelf Normaal nodig heeft. Iemand moet op zijn minst een poging doen om de vragen te beantwoorden waaraan velen hun vingers niet willen branden, omdat ze door de maatschappij zoals die nu is geridiculiseerd worden. De afgelopen tijd heeft zich van mij het gevoel meester gemaakt dat veel mensen bepaalde zaken die ik altijd als fundamenteel heb beschouwd, hebben vergeten. Grondrechten, bijvoorbeeld, en de morele en ethische overwegingen waarop die gebaseerd zijn. De mate waarin en de voorwaarden waaronder wij als burgers zeggenschap over ons leven uit handen geven aan de staat. De betekenis en het belang van termen als vrijheid, autonomie, en individuele keuze. Allemaal zaken die met de coronacrisis, maar ook in de decennia daarvoor, in toenemende mate ondergeschikt zijn geraakt, terwijl ze mijns inziens raken aan de essentie van wat het betekent om mens te zijn.

Ik zal de eerste zijn die toegeeft dat het worden van een in zekere mate “publiek” persoon me zwaarder is gevallen dan ik had verwacht. Ik was niet voorbereid op de mate waarin bepaalde dingen dan plotseling van je verwacht worden: dat je diplomatiek bent, bijvoorbeeld, en bij alles wat je zegt, doet of schrijft uitgebreid en zorgvuldig nadenkt. Het vermijden van bepaalde onderwerpen is iets dat er langzaam in sluipt; omdat het gemakkelijker is, omdat je vreest voor de gevolgen en voor wat andere mensen ervan zullen vinden. Er lijken bepaalde – grotendeels ongeschreven – regels te bestaan voor mensen die publiciteit genieten. Het is verbazingwekkend gemakkelijk om het zicht te verliezen op je meest fundamentele principes en de dingen die je het dichtst aan het hart liggen wanneer je bezig bent met ongeschreven regels, dogma’s en het beeld dat bepaalde groepen mensen van je hebben.

Ik houd er niet van om mijn tijd te verspillen aan lege (sociale) conventies die enkel gebaseerd zijn op het feit dat het ongemakkelijk is om bepaalde onderwerpen te bespreken. In de jaren voor de coronacrisis, toen ik één van de weinigen in mijn omgeving was die twijfels had over bepaalde zaken, kreeg ik met regelmaat te horen dat ik niet te ver moest doorslaan en “het wel een beetje normaal moest houden”. Echter, normaal betekent voor mij dat het mogelijk moet zijn om overal vragen over te stellen. Normaal betekent dat iedereen kan spreken en schrijven waarover hij of zij wil, en dat onderzoek en debat altijd mogelijk zijn en niet verstikt worden door toenemende sociale controle. Normaal betekent dat we over alles met elkaar in gesprek kunnen gaan en niet proberen om iedereen die niet de meningen heeft die op dat moment sociaal gewenst zijn het zwijgen op te leggen. Normaal betekent vrije uitwisseling van informatie zonder censuur of sociale druk.

Deze website is mijn reactie naar iedereen die mij ooit heeft gezegd dat ik het wel “normaal” moest houden. Doe zelf normaal.

Welkom terug.