Eurocommissaris voor Waarden en Transparantie Vera Jourova en Eurocommissaris voor Interne Markt Thierry Breton geven op 16 september 2022 een persconferentie over de Media Freedom Act. [EPA / STEPHANIE LECOCQ]

European Media Freedom Act controleert alle Europese media uit naam van ‘nationale veiligheid’.

De Europese Commissie heeft de pers onder verdere censuur en controle gebracht met de vrijdag gepresenteerde Media Freedom Act. De naam wekt de indruk dat de EU hiermee de vrijheid van de pers wil waarborgen, maar niets is minder waar.

De Act verbiedt spyware en andere surveillance van journalisten, almede huiszoeking in kantoren van de media. Het venijn zit zoals gewoonlijk in de details: wanneer de ‘nationale veiligheid’ in gevaar is mogen journalisten met spyware gevolgd worden, en mogen mediakantoren en redacties doorzocht worden.

Voorts worden mediabedrijven verplicht al hun eigendommen openbaar te maken om ‘belangenconflicten die berichtgeving kunnen beïnvloeden’ te voorkomen en ‘mediapluralisme’ te stimuleren. Hiertegen hebben de European Magazine Media Association en de European Newspaper Publishers’ Association al geprotesteerd, met het argument dat het afbreuk doet aan hun “vrijheid om te investeren en zaken te doen. 

Tevens wordt er een “onafhankelijke” Europese Raad voor Mediadiensten in het leven worden geroepen, geleidt door “nationale media-autoriteiten” die wordt belast met het adviseren over regelgevingskwesties.

Deze Raad heeft tot doel te waken tegen ‘indringing van en beïnvloeding door’  niet-EU-media die “een risico vormen voor de openbare veiligheid ” en er zorg voor te dragen dat wereldwijde internetplatforms voldoen aan zogenaamd vrijwillige EU-initiatieven zoals de praktijkcode inzake desinformatie .

Zo zijn op grond van deze wet RT (Russia Today) en Spoetnik al verboden door de EU omdat zij een ‘gevaar voor de nationale veiligheid’ zouden vormen. Volgens de EU maken deze Russische nieuwswebsites zich schuldig aan ‘systemische desinformatie’ over het conflict in Oekraïne. Onder meer Google, Microsoft, Twitter, TikTok en Meta (Facebook) werken hier ‘vrijwillig’ aan mee.

De EU werkt hierin ook samen met Pentagon-aannemer NewsGuard om de strijd tegen “desinformatie” te bevorderen.

De nieuwe wetgeving laat direct al zien dat zij het tegenovergestelde effect heeft als wat de EU beweert met de wet te beogen. Verschillende Europese landen hebben zich de afgelopen maanden bemoeid met de media, waaronder Griekenland, dat de telefoon van een financiële journalist heeft gehackt, en Duitsland, dat beslag legde op de bankrekening van een journalist en haar dreigde met drie jaar gevangenisstraf in het kader van haar verslaglegging van de oorlog in Oekraïne.

In Nederland hebben we vooral de afgelopen twee ‘coronajaren’ gezien wat het gevolg is van de toenemende macht van de EU en de controle waaronder de media door de EU gebracht worden. Kritiek op de vaccins, de lockdwowns en het regeringsbeleid werd door de sociale mediaplatformen verwijderd en in de media door zogenaamde ‘factcheckers’ ontkracht.

De media brachten uitsluitend het narratief van de overheid. Dit zien we nu ook weer rondom de oorlogspropaganda over het conflict in Oekraïne, met als triest hoogtepunt van censuur de blokkade van de Russische nieuwswebites RT en Spoetnik.

Door al deze censurerende regelgeving nu in een Europese wet onder te brengen moeten alle lidstaten zich daaraan houden. Europese wetten gaan immers boven nationale wetten. Een gang naar de nationale rechter is dus zinloos. Een gang naar de Europese rechter ook: de rechter kijkt naar de wet en zal vrijwel alle protesten tegen de uitvoering van die wet naast zich neerleggen.

Verschillende internetproviders, de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ), het Persvrijheidsfonds en burgerrechtenorganisatie Bits of Freedom stappen naar het Europese Hof van Justitie vanwege de blokkade van Russische staatsmedia. Met de wet die nu gepresenteerd is maken zij weinig kans hun eis tot vrijgave van de geblokkeerde websites toegewezen te krijgen.

Wat we hier zien is exact hetzelfde als tijdens de coronacrisis: vaardig regelgeving uit die vrijheden en grondrechten van burgers en bedrijven ernstig schendt, en maak er vervolgens in hoog tempo een wet van.

Zo breng je de bevolking onder verregaande controle met de ‘wet’ in de hand.

Delen op sociale media