Met de toetreding van Oekraïne, Albanië en Noord-Madedonië haalt de EU diep corrupte landen in huis.

Nederland wordt steeds corrupter. Daar is zelfs een gematigde organisatie als Transparancy International het over eens.

Laten we eens kijken naar de jaarlijkse Corruption Perceptions Index van Transparancy International.

The Corruption Perceptions Index 

De Corruption Perceptions Index (CPI) wordt jaarlijks gepubliceerd door Transparency International. De CPI 2021 rangschikt 180 landen op de mate van corruptie in de publieke sector. Gebaseerd op 13 databronnen die zijn opgesteld door gerenommeerde onderzoeksinstituten. De bronnen belichten verschillende aspecten van het probleem. Op basis van deze enquêtes en onderzoeken wordt een gestandaardiseerde score tussen 0 en 100 toebedeeld die landen rangschikt.

De CPI gaat over corruptie in de publieke sector. Corruptie-incidenten binnen de private sector hebben over het algemeen geen invloed op de score van een land. Ook is het belangrijk om te noemen dat de CPI het waargenomen niveau van corruptie meet. Een verandering in score weerspiegelt daarmee dus een verandering in de perceptie van experts uit het bedrijfsleven en nationale deskundigen, wiens beschouwingen onderdeel uitmaken van de Corruption Perceptions Index.

Landen kunnen 100 punten halen. Nederland haalt al 3 jaar 82 van de 100 punten. Dat lijkt hoog, maar in ogenschouw moet worden genomen dat Nederland van plaats 90 komt, en dus al 3 jaar stil staat. Belangrijker nog is dat je de score af moet zetten tegen de situatie in 179 andere landen. Dan is 80 punten een trieste score. In Europees verband is het zinnig om naar alle landen binnen de EU te kijken. Nederland is immers geen eiland, maar wordt steeds meer bestuurd door de EU.

Onderstaand de score van alle EU-landen

  • Italië: 56 punten
  • Polen: 56 punten
  • Roemenië: 45 punten
  • Griekenland: 49 punten
  • Bulgarije: 42 punten
  • Portugal: 62 punten
  • Spanje: 61 punten
  • Litouwen: 61 punten
  • Kroatië: 47 punten
  • Malta: 54 punten
  • Letland: 59 punten
  • Slowakije: 52 punten
  • Slovenië: 57 punten
  • Denemarken: 88 punten
  • Finland: 88 punten
  • Zweden: 85 punten
  • Luxemburg: 81 punten
  • Duitsland 80 punten
  • Ierland: 74 punten
  • Frankrijk: 71 punten
  • Cyprus: 53 punten
  • Estland: 74 punten
  • Hongarije: 43 punten
  • Oostenrijk: 74 punten
  • Tsjechië: 54 punten
  • België: 73 punten
  • Nederland: 82 punten
CPI 2021 – Bron: website Transparancy International

We komen dan op een gemiddelde score van 63,74. Dat is bedroevend laag. Laat duidelijk zijn dat de corruptie van het ene EU-land invloed heeft op alle andere EU-landen. Corruptie is blijkbaar geen overweging om een land niet toe te laten tot de EU.

Op dit moment wil de EU Oekraïne toelaten. Dit land scoort 32 (!) op de CPI. Corruptie is echter geen reden om Oekraïne niet toe te laten. In 2016 stond het land op plaats 122.

Zhovkva, een naast adviseur van president Zelkensky, vindt het niet eerlijk dat landen die informatie nu tegen ze gebruiken. Zhovka:

“Sinds 2016 is er veel veranderd, maar die cijfers zijn nog niet bekend, dus dat kunnen we niet bewijzen. “

We zijn 5 jaar verder. Oekraïne staat nu op plaats 123! Er is dus inderdaad veel veranderd: Oekraïne is nog corrupter geworden!

De EU is een diep corrupte organisatie. Het toelaten van Oekraïne zal de EU nog corrupter maken.

Noord-Macedonië

Eind 2005 verkreeg het land de status van kandidaat-lidstaat. In 2019 stelde de Europese Commissie voor, op basis van de resultaten van alle doorgevoerde hervormingen, om officieel met toetredingsonderhandelingen te beginnen.

Een aanvankelijk struikelblok voor het starten van de onderhandelingen was de koppeling van de toetredingsonderhandelingen met Albaniė. Dit speelde in 2019, toen Noord-Macedoniė nog niet voldeed aan belangrijke eisen die het mogelijk maken de toetredingsonderhandelingen te kunnen starten. In 2021 zijn de belangrijkste eisen echter overwonnen, met als laatste struikelblok de wet die een onafhankelijk Openbaar Ministerie moet garanderen. Elk jaar presenteert de Europese Commissie een voortgangsrapport over de ontwikkelingen en vorderingen in (potentiėle) kandidaat-lidstaten. Zo gaf de Commissie in het rapport van 2021 aan dat Noord-Macedoniė op het gebied van de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht goede resultaten heeft geboekt. Ook bij de andere belangrijke voorwaarden is er volgens de Europese Commissie sindsdien vooruitgang geboekt, zoals in de strijd tegen corruptie en in de hervorming van het openbaar bestuur.

Dat de Europese Commissie dit durft te zeggen is verbijsterend: het land heeft op de CPI 39 punten! Een diep corrupt land.

Albanië

Albanië is sinds juni 2014 kandidaat-lidstaat van de EU. De Europese Commissie heeft verschillende keren duidelijk gemaakt te willen beginnen met de toetredingsonderhandelingen. Op 25 maart 2020 werd definitief besloten dat de onderhandelingen met Albanië kunnen worden gestart.

Volgens de Europese Commissie heeft Albanië in 2021 voldoende voortgang geboekt met de strijd tegen georganiseerde misdaad en corruptie om de onderhandelingen over toetreding tot de Europese Unie te kunnen starten.

Albanië heeft op de CPI een score van 35 punten. Nog een diep corrupte staat die haar weg vindt naar de Europese Commissie.

Global Corruption Barometer

Volgens een ander onderzoek van Transparancy International, afdeling Nederland, vindt 42% van de Nederlanders dat de overheid wordt gestuurd door private belangen. Dat blijkt uit de Global Corruption Barometer.

Transparancy International Nederland:

De Global Corruption Barometer (GCB) EU komt eens in de vijf jaar uit en meet hoe Europese burgers aankijken tegen corruptie in Europa en in eigen land. Voor de nieuwe GCB werden van oktober 2020 tot december 2020 in totaal 40.600 burgers uit 27 Europese landen geïnterviewd. Een grote meerderheid van de Europeanen ziet een stagnatie dan wel verslechtering van het corruptieniveau, blijkt uit het onderzoek. 32% van de respondenten denkt dat corruptie in het afgelopen jaar is toegenomen, 44% dat dit hetzelfde is gebleven en 16% dat dit is gedaald. Met name in Oost-Europese landen waaronder Bulgarije, Hongarije, Roemenië en Slovenië zien burgers een toename van corruptie.
Europese burgers constateren verder nauwe banden tussen het bedrijfsleven en de politiek. Meer dan de helft van de respondenten (52%) verwacht dat bedrijven regelmatig steekpenningen betalen, of persoonlijke connecties gebruiken voor het verkrijgen van opdrachten. Bovendien denkt 53% van de geïnterviewden dat de nationale overheid wordt gestuurd door private belangen. Ook het aantal burgers dat zelf corruptie ervaart, is hoog. Maar liefst drie op de tien geïnterviewden heeft hierzelf mee te maken gehad, of kent iemand met een ervaring. Ervaringen met sextortion (7%) en het betalen van steekpenningen (7%) zijn relatief beperkt. Bovendien komen deze vooral voor in een klein aantal landen waaronder Roemenië en Bulgarije. Echter, de vraag over het gebruik van persoonlijke connecties laat een heel ander beeld zien. Meer dan een kwart van alle respondenten (28%) zegt dit soort contacten in het afgelopen jaar te hebben ingezet voor het verkrijgen van toegang tot een publieke dienst, zoals medische zorg of het verkrijgen van een vergunning. (Bron)

Opvallende bevindingen over Nederland in GCB 2021

  • Bedrijven (23%) en banken (21%) worden gezien als corrupter dan de politiek (6%), politie (5%) of de rechterlijke macht (5%);
  • Persoonlijke connecties werden het meeste ingezet bij toegang tot scholen (23%) en gezondheid (18%);
  • Ruim één derde (31%) van de Nederlanders is niet tevreden over de aanpak van corruptie door de overheid;
  • Slechts minder dan de helft van de Nederlanders (46%) denkt dat hun mening mee wordt genomen als de overheid beslissingen neemt.

Lisette Ziere, contentstrateeg en auteur op Controllers Magazine contateert:

Nederland behaalde dus 82 punten. In 2016 waren dit 83 punten en in 2015 nog 84 punten. Dat Nederland minder punten haalt dan in 2016 en 2015, wordt in belangrijke mate veroorzaakt door relatief lage scores voor de kwaliteit van de democratie en de rechtsstaat. Ons land heeft, ondanks aanbevelingen van de Groep van Staten tegen Corruptie (GRECO) en Transparency International Nederland (TI-NL) op deze punten, nog altijd geen vooruitgang geboekt.

‘Nederland neemt corruptie onvoldoende serieus. En dat is heel schadelijk: het vertrouwen van de burger in de overheid en de rechtsstaat neemt af en een afgezwakt democratisch bestel is minder goed in staat om corruptie te bestrijden. Niet alleen burgers maar ook bedrijven hebben een stabiel maatschappelijk klimaat nodig om in te opereren en de investeringen te doen die werkgelegenheid en welvaart brengen. Er zijn dus zeer goede sociale en economische redenen om integriteit en corruptiebestrijding hoger op de agenda te zetten’, aldus Paul Vlaanderen, voorzitter van Transparency International Nederland.

Kwaliteit Nederlandse democratie

Verschijnselen die corruptie en fraude mogelijk maken, zoals belangenverstrengeling en een oneerlijke verdeling van macht, ondermijnen de democratie en het vertrouwen van burgers in hun machthebbers. Bovendien zijn corruptie en fraude de slopers van saamhorigheid: burgers hebben minder zin zich in te zetten voor de maatschappij en keren de politiek de rug toe. Of ze stemmen op populistische partijen die zich kritisch uitlaten over de democratie en rechtsstaat.

De laagste component van de Nederlandse score was ook dit jaar de Sustainable Governance Indicators, verkregen via de Bertelsmann Foundation. Nederland scoorde 70 punten van de 100. Deze bron beoordeelt de kwaliteit van de democratie. Het gaat daarbij om de vraag: ‘In welke mate wordt voorkomen dat ambtenaren en politici misbruik maken van hun ambt voor privébelangen?’ Volgens Transparency International doen we in Nederland veel te weinig om te voorkomen dat ambtenaren en politici misbruik maken van hun ambt voor eigen belangen.

Zelf belangenverstrengelingen onderzoeken

Zo wil de Eerste Kamer mogelijke integriteitsschendingen – veelal belangenverstrengeling – zélf onderzoeken. GRECO beveelt nu juist aan dat de Eerste Kamer hiertoe een externe toezichthouder aanstelt. Maar volgens Transparency International ‘keurt de slager keurt liever zijn eigen vlees’. In hun persbericht stellen zij: ‘Ook naleving van het geschenkenregister voor giften van 50 euro of meer, wordt niet serieus genomen: zelfs chocoladerepen worden geregistreerd. En als iemand iets ‘per ongeluk’ vergeet in te voeren, is er geen haan die er naar kraait.’ GRECO wees ook op de grote financiële kwetsbaarheid van Nederland. In de politiek is het gebrek aan transparantie over ontvangen (buitenlandse) giften daar een treffend voorbeeld van.

Kwaliteit Nederlandse rechtsstaat

De Universiteit van Göteborg stelt in het Varieties of Democracy (V-dem) Project, ook een bron van de CPI 2018, dat er in Nederland problemen zijn binnen de rechterlijke macht in het algemeen, bij het toezicht op rechters en bij de toegang tot de rechterlijke macht. Dit wordt bevestigd door Frits Bakker, oud-voorzitter van de Raad voor de Rechtspraak, die eind 2018 met veel rumoer aftrad. Hij had in zijn ogen gefaald de ‘onafhankelijke’ financiering van de rechtspraak te verankeren. Hij voelde zich bedelaar bij de minister van Financiën en vatte zijn relatie samen met: ‘Bakker, hou je bek’. Eerder deze maand is in het hele land door advocaten geprotesteerd tegen de plannen van minister Dekker om mensen meer te laten betalen voor rechtshulp en zelfs bepaalde rechtsgebieden uit te sluiten van gratis juridisch advies.

Nederland narcostaat

Transparency International: ‘Maar ook de hervormingen bij de politie en het OM zorgen voor integriteitskwesties die zo langzamerhand chronisch genoemd kunnen worden. En dat is gevaarlijk bij instanties die de integriteit van de Nederlandse samenleving moeten borgen en misdadigers moeten vervolgen.’ In 2018 werd een keur aan politieagenten vervolgd voor hulp aan criminele organisaties. Zo kreeg een politiemol vijf jaar cel voor corruptie wegens het verkopen van vertrouwelijke informatie aan criminelen. Een hooggeplaatste politiefunctionaris typeerde Nederland als een ‘narcostaat’ om de slechte gang van zaken te karakteriseren.

Nederland: steeds corrupter

Uit alles blijkt dat Nederland steeds corrupter wordt. Vandaag bericht de NOS bijhvoorbeeld over het wissen van SMS-jes door premier Rutte. Dat lijkt triviaal maar is heel ernstig: de openbaarheid van bestuur wordt hier ernstig mee onermijnd. Banden van Rutte met bijvoorbeeld het bedrijfsleven kan hij zo effectief verbergen.

Volgens Rutte is het aan de persoon zelf om te bepalen of een bericht belangrijk is om te bewaren. Hij ontkende dat hij sms’jes heeft gewist om te voorkomen dat ze later in de openbaarheid zouden komen na een beroep op de Wet openbaarheid van Bestuur (WOB).

“k denk dat ik heb gehandeld conform de afspraken. Dat meen ik oprecht.

Dit is niet het eerste incident met Rutte. Het feit dat de Tweede Kamer hem hier mee weg laat komen doet de vraag rijzen in hoeverre de Tweede Kamer Rutte de hand boven het hoofd houdt en wat daar de reden van is. Het antwoord ligt voor de hand: corruptie.

Een glijdende schaal naar steeds meer corruptie

Nederland en de EU beveinden zich op een glijdende schaal naar steeds meer corruptie. DE WOB-documenten rondom het coronabeleid zijn slechts het topje van de ijsberg.

DZN Media zet haar onderzoek naar corruptie in de EU en Nederland voort. We houden u op de hoogte.

Zie ook ons artikel – Rutte: sms-jes wissen? Hou je bek, dat maak ik zelf wel uit!


DZN professionaliseert en wordt onderdeel van DZN Media! Waardeer je onze journalistiek? Steun ons dan met een donatie!

Delen op sociale media