Lege schappen is wat ons wacht wanneer stikstofplannen doorgaan.

Boerenprotesten hebben vandaag wederom op verschillende plaatsen in het land voor hinder gezorgd. Onder andere op de A37 en de A28 was sprake van blokkades en op de N233 bij Rhenen blokkeerden negen trekkers de Rijnbrug, maar daarnaast werd (en wordt) een groot aantal distributiecentra, verantwoordelijk voor de bevoorrading van supermarkten, sinds vanmorgen door protesterende boeren geblokkeerd. Vijf van de zes distributiecentra van supermarktketen Jumbo zijn door de boerenprotesten onbereikbaar, evenals twee van de zes distributiecentra van Albert Heijn. Onder andere in omgeving Oosterhout en Utrecht werden online bestellingen door Albert Heijn geannuleerd. Bij Lidl is ongeveer de helft van de distributiecentra geblokkeerd. De NOS meldt in haar liveblog dat de leveringsproblemen als gevolg van de protesten op verschillende plekken in het land al tot lege schappen hebben geleid.

Het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel (CBL) keurt de acties van de boeren in strenge bewoordingen af. Zij geven aan dat de blokkades opgeheven dienen te worden, omdat zij geen partij zouden zijn in het stikstofconflict. CBL – directeur Marc Janssen zegt inmiddels de politie te hebben opgeroepen om de protesterende boeren te ruimen. “We moeten hen kunnen aanspreken op dit wangedrag.” Politiecommandant Willem Woelders geeft echter aan dat dat niet zomaar zal gebeuren. “Ik snap de oproep vanuit die zijde, maar uiteindelijk gaat het distributiecentrum er in overleg met de politie en de burgemeester over of er wordt ingegrepen.”

Volgens het CBL zouden langdurige blokkades al op korte termijn tekorten kunnen veroorzaken aan verse producten zoals groente, fruit en zuivel. “Sommige distributiecentra leveren ook aan ziekenhuizen, zorgcentra en andere vitale dienstverlening”, zegt Janssen. “Die worden ook gedupeerd.” Jeroen van Maanen van de Melkveehouders Vakbond weerspreekt de bewering dat de supermarkten geen partij zouden zijn in het stikstofconflict: “Doordat zij zo weinig voor onze producten betalen, kunnen boeren niet investeren in betere stallen of andere maatregelen.” Hij geeft aan dat de huidige acties bedoeld zijn als waarschuwing. Volgens hem brengt het van het kabinet de voedselvoorziening in gevaar. “Zo snel kan het gaan en de schappen zijn leeg.”

De acties van de boeren hebben in ieder geval duidelijk gemaakt dat de gevolgen van voedseltekorten, ongeacht de oorzaak daarvan, op zeer korte termijn zeer ernstig kunnen zijn. Daarnaast zijn de supermarkten uiteraard wel degelijk een partij in het stikstofconflict, simpelweg omdat zij handelen in producten die door boeren geproduceerd worden. Onzes inziens zegt de houding van de Nederlandse politiek en media jegens de agrarische sector alles over de kennis die de gemiddelde Nederlander anno 2022 nog bezit van de herkomst en productie van zijn voedsel. Uiteraard is het theoretisch mogelijk om een steeds groter deel van de nationale voedselbehoefte te importeren en zo de vermeende negatieve effecten van voedselproductie in eigen land te beperken, maar men zou zich af moeten vragen of het verstandig is om in zulke hoge mate afhankelijk te zijn van buitenlandse voedselproductie. Zoals werd benadrukt in de reportage die DZN media afgelopen week maakte op melkveeboerderij Nieuw Bethlehem in Hazerswoude – Dorp is de kennis van veehouderij en zuivelproductie waar Nederland om bekend staat een kostbaar goed dat niet gemakkelijk vervangen kan worden als een land het eenmaal verloren heeft. Daarnaast zegt het volgens de door ons geïnterviewde familie voldoende dat de huidige protesten überhaupt plaatsvinden. “Wij willen helemaal niet van ons land af om te protesteren.”

In Nijkerk is inmiddels een noodverordening van kracht om de blokkades van de distributiecentra aldaar aan te pakken. Volgens de gemeente hebben de boeren de kans gekregen om op eigen initiatief te vertrekken en kan de politie ingrijpen wanneer daaraan geen gehoor wordt gegeven. Volgens hen bestaat het risico op ernstige verstoring van de openbare orde en wanordelijkheden.

Het CBL meldt in een verklaring op haar eigen website een beroep te doen op politie en justitie om stevig in te grijpen en zich te beraden op vervolgstappen. Het feit dat zij na slechts een dag zodanig veel gevolgen ondervinden van de boerenprotesten dat zij juridische stappen overwegen bewijst onzes inziens wederom dat supermarkten wel degelijk een belang hebben bij en een partij zijn in het stikstofconflict. Een gepaste hoeveelheid sympathie voor de mensen die hun producten leveren zou hen in deze situatie wellicht sieren.

Op het moment van schrijven duren de blokkades bij de distributiecentra nog altijd voort. Wij volgen verdere ontwikkelingen op de voet.

Delen op sociale media