Door: Pieter Kuit.

Hoewel trollen teren op aandacht, voel ik mij toch geroepen hier het fenomeen te bespreken.

Zoals uit WOB-documenten duidelijk naar voren komt, zet de overheid veelvuldig nepaccounts in om critici te volgen. Deze nepaccounts gedragen zich vaak als trollen: ze verstoren de discussies met haatdragende reacties en het dehumaniseren van hun slachtoffer.

De meest bekende van dit moment is Norbert Dikkeboom. De man is tot held verklaard sinds Willem Engel n.a.v. de aangifte die Dikkeboom tegen Willem Engel deed werd opgepakt. Of Dikkeboom een overheidstrol is weten we niet. Het effect van zijn optreden is er echter niet minder om.

De uitlatingen die Dikkeboom doet over Willem Engel in het bijzonder en de volgers van Willem Engel in het algemeen zijn stuitend. Engel en zijn volgers zijn niet alleen ‘wappies’, een woord waar niemand meer over valt en ook door ‘onze’ premier wordt gebruikt, maar Dikkeboom slingert ook andere kwalificaties als hashtag de wereld in:  #lowlifes, #tuig, #schorem’, #asociaal, #fvdtuig, #verraders, #landverraders, #geldwolf, #leugenaars, #lijkenpikker, #engellandverrader, #sekteleider, #loser, #waardeloos, #zonderwaarde, #gevaarlijk, #levensgevaarlijk, #wappietuig, #ziekegeest, #burn.

De meest bekende is #stopwillemengel. Die lijkt vrij onschuldig, maar Dikkeboom herhaalt deze eindeloos. Daarmee wordt het een call-to-action, met het gevaar dat Willem Engel te maken krijgt met bedreigingen en werkelijke fysieke aanvallen. Dat is al eens gebeurd: Engel werd thuis lastiggevallen, waarbij de ruit van zijn voordeur werd ingeslagen en Engel gewond raakte.

Dikkeboom krijgt alle ruimte zijn haat te verspreiden. Ook de publieke omroep geeft hem die kans: in de uitzending van Op1 van 30 november 2021 noemde hij Engel ‘onkruid’. Er kwam geen enkel weerwoord op, niet van de overige gasten, waaronder oud-politieman Dwight van van de Vijver en advocaat Peter Plasman, maar ook niet van de presentatoren.

Waarom krijgt Dikkeboom die ruimte? Waarom stelt niemand van de media of het Openbaar Ministerie daar vragen bij? Waarom blijven de hoogleraren stil? Het zijn vragen waarvan je de antwoorden alleen maar kunt raden.

Ook nu Willem Engel op vrije voeten is, gaat Dikkeboom door. Elke dag slingert hij tientallen tweets het internet op. Daarbij gaat hij in discussie met aanhangers van Willem Engel, maar ook met mensen die er neutraal in staan, maar wel kritiek hebben op de wijze waarop Dikkeboom zich uitlaat.

Ook die krijgen de wind van voren: ze hebben het ‘achter hun ellebogen’, worden ‘judas’ genoemd, wappie… maak maar een keuze uit de bovengenoemde hashtags. Mensen die trachten in hun tweets te de-escaleren maken geen enkele kans. Wie niet voor Dikkeboom is, is tegen hem.

Engel is het voornaamste slachtoffer van Dikkeboom, maar beslist niet het enige. Ook Thierry Baudet moet het ontgelden. De term ‘landverrader’ is dan nog de meest vriendelijke benaming die hij de omstreden politicus geeft.

Natuurlijk is Dikkeboom niet uniek in zijn haatzaaierij. Wat hem uniek maakt is de aangifte die hij gedaan heeft, en de ruim 22.000 mensen die hem daarin naar verluidt volgen. Social-media in het algemeen en Twitter in het bijzonder zijn een bron van haat, opruiing, dehumanisering, fascisme, discriminatie, uitsluiting, en ga zo maar door. Zolang dit gericht is tegen critici van het beleid, of dat nu gaat om corona of de oorlog in Oekraïne, is het wat Twitter betreft geen probleem. Ook het Openbaar Ministerie komt niet in actie wanneer Dikkeboom of consorten Baudet een lowlife, landverrader of smerige Poetin-adept noemen. Dikkeboom combineert de naam FVD veelvuldig met het woord ‘moordenaar’, waarbij hij Poetin bedoelt. Ook Willem Engel wordt in één adem met ‘moordenaar Poetin’ genoemd. Door dat regelmatig te doen zet hij Baudet en Engel in een frame waarin hij suggereert dat zij niets geven om het feit dat er vele doden Oekraïne vallen, en het zelfs toejuichen: een moordenaar doodt immers met voorbedachte rade.

Er hoeft maar één verward persoon rond te lopen die zich door deze haatzaaierij geroepen voelt actie te ondernemen. We hebben gezien hoe Pim Fortuyn, ook eerst slachtoffer van dit soort demonisering, aan zijn einde gekomen is.

De uitlatingen van Dikkeboom zijn levensgevaarlijk. Dit is geen normaal debat meer zoals dat in een vrije rechtsstaat plaatsvindt. Dit heeft niets meer te maken met het uitwisselen van standpunten en meningen. Dit is haat in zijn puurste vorm. Ieder die zich neutraal of positief over mensen als Engel of Baudet uitlaat, is vogelvrij in het huidige Nederland. Mensen als Dikkeboom en consorten storten zich als gieren op hun slachtoffers, en pikken net zolang door tot ze hun doel bereikt hebben.

Van rechtsgelijkheid is duidelijk geen sprake. Engel wordt wegens opruiing gearresteerd en vervolgd wanneer hij, volgens de verklaring van het openbaar Ministerie, oproept ‘zoveel mogelijk mensen te infecteren’, of ‘een burgerarrest tegen agenten’ te doen. Wanneer de opruiing zich echter tegen Engel richt, blijft actie uit. Sterker nog, zoals gezegd kreeg Dikkeboom alle ruimte Engel bij Op1 als ‘onkruid’ te betitelen.

Volgens Rutte en de Jonge en Kaag ‘doen woorden ertoe’. Dat geldt blijkbaar alleen wanneer die woorden zich tegen politici en burgers keren die vóór het beleid van de regering zijn. Wanneer de woorden zich tegen critici keren, blijken diezelfde woorden er niets toe te doen.

Rechtsbescherming is een willekeurig recht geworden. Dissidenten zijn vogelvrij.

Delen op sociale media