“Kwetsbare” groepen zoals vrouwen, de LGBT+-gemeenschap, en personen van kleur zullen zich minder veilig voelen.

Twitter wordt overgenomen door zakenman Elon Musk. De twee partijen maakten gisteravond bekend dat zij tot een overeenkomst waren gekomen. Musk, op dit moment de rijkste man ter wereld, betaalt 54,20 USD per aandeel en moet dus 44 miljard USD (zo’n 41 miljard euro) neertellen voor het populaire sociale mediaplatform.

Toen Musk elf dagen geleden bekend maakte Twitter te willen overnemen, had het er aanvankelijk alle schijn van dat het bedrijf dat niet zag zitten. Twitter zette zelfs de zogeheten gifpil in, een beschermingsconstructie die het moeilijk maakt voor een aandeelhouder om alle aandelen op te kopen. De deal kwam echter in een stroomversnelling toen afgelopen donderdag bleek dat Musk de financiering rond had. Volgens persbureau Reuters hebben aandeelhouders het bedrijf onder druk gezet om onderhandelingen met Musk te beginnen.

Reacties op de overname zijn gemengd. Musk staat bekend als een enigszins grillige persoonlijkheid, die Twitter de afgelopen jaren heeft gebruikt voor het plaatsen van onvoorspelbare en soms controversiële tweets. In 2018 haalde hij bijvoorbeeld het nieuws door een Britse reddingswerker die betrokken was bij een poging om twaalf jongens uit een overstroomde grot in Thailand te redden zonder duidelijke aanleiding een pedofiel te noemen. De man had kort daarvoor gezegd dat de pogingen van Musk om zich met de reddingsactie te bemoeien een PR-stunt waren. In hetzelfde jaar kwam zijn Twittergedrag hem op een boete van de Amerikaanse Securities and Exchange Commission (SEC) te staan. Musk had namelijk een tweet geplaatst waarin hij zei dat hij financiering had om zijn bedrijf Tesla een privébedrijf te maken voor 420 USD per aandeel. De tweet was bedoeld als grap – het getal 420 is een bekende verwijzing naar marihuana – maar de SEC oordeelde dat het bericht niet op waarheid berustte en investeerders had geschaad.

Musk is al sinds 2009 zeer actief op Twitter. In 2017 plaatste hij een tweet die luidde, “I love Twitter.” “Dan moet je het kopen,” luidde een van de reacties. “Hoeveel kost het?” reageerde Musk.

De opmerking – vergezeld door een omgekeerde smiley – werd destijds niet alom serieus genomen, maar dat blijkt achteraf toch een inschattingsfout te zijn geweest. De overname houdt de gemoederen op Twitter al sinds de bekendmaking van de deal in hoge mate bezig. Een groot aantal gebruikers zegt zelfs voornemens te zijn om het platform te verlaten, en er zijn zorgen dat een overname door Musk “het werk dat Twitter de afgelopen jaren heeft verzet ongedaan zou kunnen maken”. Medeoprichter en toenmalig CEO van Twitter Jack Dorsey kondigde vier jaar geleden namelijk aan dat hij van plan was het platform in meerdere opzichten te verbeteren. Hij wilde onder andere “gezonde gesprekken op Twitter promoten.” Hij wilde voorkomen dat gebruikers werden lastiggevallen en de aanwezigheid van “trollenlegers” en spam bestrijden.

Twitter heeft sindsdien meerdere stappen genomen om dat doel te bereiken, waaronder “het verbannen van accounts die scheldwoorden en spam promoten, het toevoegen van labels voor foutieve of misleidende informatie, en het verbieden van het aanspreken van transgender personen met het ‘verkeerde’ geslacht.”

De lezer zal begrijpen dat dit er in de praktijk vooral op neerkwam dat accounts en uitlatingen die niet in lijn waren met de populaire opinie van dat moment in groten getale werden verwijderd, een trend die sinds het begin van de coronacrisis slechts in intensiteit is toegenomen. Bekende coronasceptici – waaronder bijvoorbeeld de Amerikaanse arts Robert Malone – verloren hun accounts tijdelijk of permanent nadat zij waren beschuldigd van het verspreiden van desinformatie. Ruim een jaar geleden werd zelfs de voormalige Amerikaanse president Donald Trump van het platform verbannen nadat hij naar verluidt de inmiddels beruchte bestorming van de US Capitol had veroorzaakt. Gisteren nog schreef Doe Zelf Normaal over de schorsing van het Twitteraccount van PVV-leider Geert Wilders omdat hij ervan werd beschuldigd de regels tegen haatdragend gedrag te hebben overtreden. Ondanks het feit dat het account van Wilders inmiddels hersteld is, blijft het voorval exemplarisch voor de manier waarop de regels van Twitter in de praktijk worden toegepast.

De kans is groot dat dergelijke regels onder leiding van Musk niet lang zullen overleven. Musk heeft zich namelijk herhaaldelijk uitgesproken als fervent voorstander van vrijheid van meningsuiting en de steeds strenger wordende regels op Twitter bekritiseerd. Verwacht wordt dat de censuur op het platform na de overname aanzienlijk zal verminderen, en er wordt gespeculeerd over het herstellen van de accounts van verwijderde personen, waaronder Donald Trump. Ook het bestrijden van “desinformatie” over COVID-19 zal waarschijnlijk niet hoog staan op de prioriteitenlijst van Musk; hij werd de afgelopen jaren herhaaldelijk bekritiseerd voor zijn uitlatingen over COVID-19 en zijn weerstand om zich tegen de ziekte te laten vaccineren. Bovendien heeft Musk aangegeven geen voorstander te zijn van het verwijderen van te veel berichten. “Als er twijfel over bestaat, ben ik geneigd een tweet te laten staan,” aldus Musk.

Profielportret van een jonge man met make-up en oorbel.

Experts vrezen dat “kwetsbare groepen” – waaronder vrouwen, de LGBT+-gemeenschap, en personen van kleur – zich als gevolg van deze verandering minder veilig zullen voelen op Twitter. Ook over de verspreiding van desinformatie – over COVID-19, maar bijvoorbeeld ook over het Rusland/Oekraïne – conflict – hebben zij zorgen.

Team Doe Zelf Normaal heeft de ophef omtrent de overname door Musk vandaag geamuseerd gevolgd. Over de hypocrisie van de regels op Twitter en de toepassing daarvan hebben wij ons eerder al herhaaldelijk uitgelaten. Ook de bewering dat het ontbreken van censuur een bedreiging is voor democratie – een bewering die vandaag veelvuldig de ronde doet op zowel Nederlands- als Engelstalig Twitter – is zodanig tegenstrijdig dat het bijna lachwekkend is. Een ware democratie is immers juist afhankelijk van de vrije uitwisseling van informatie. Bovendien lijken zij die zich druk maken om “hatelijke” tweets daar alleen om te geven wanneer zij gericht zijn aan mensen met de “correcte” mening; wanneer coronasceptici of een voorheen zeer geliefde maar tegenwoordig politiek incorrecte kinderboekenauteur door trollenlegers worden belaagd of zelfs met de dood worden bedreigd, zijn zij een stuk minder vocaal dan vandaag.

 Indien Musk zijn aangekondigde plannen daadwerkelijk ten uitvoering brengt en de censuur op Twitter als gevolg daarvan vermindert, kan dat onzes inziens alleen een positieve ontwikkeling zijn. Wel willen wij de lezer aanraden kritisch te blijven op eenieder die in staat is om zichzelf door middel van geld dergelijke macht toe te eigenen. Het verheffen van welke persoon dan ook tot een heldenstatus is onzes inziens altijd ongezond, maar in het bijzonder wanneer het gaat om iemand wiens bedrijf enkele maanden geleden nog in opspraak was voor het op wrede manieren testen van hersenchips op apen. Gezien de hoeveelheid ophef die in overheidskritische kringen doorgaans ontstaat wanneer men het woord “chip” zegt, is de hoeveelheid fans die Musk de afgelopen dagen heeft vergaard op zijn minst verbazend te noemen.

Wij volgen de ontwikkelingen rondom te overname van Twitter en de status van de verwachte veranderingen op het platform met interesse.

Delen op sociale media