Er is weer eens sprake van ophef in Den Haag. Voormalig minister van VWS Hugo de Jonge blijkt namelijk tijdens de coronacrisis zijn persoonlijke emailadres te hebben gebruikt voor het bespreken van werk gerelateerde zaken. Dat is in strijd met het Handboek voor Bewindspersonen, waarin het gebruik van persoonlijke e-mailadressen ernstig wordt ontraden. Premier Rutte en minister Bruins Slot van Binnenlandse Zaken moeten daar voor donderdagochtend 9.30 uur opheldering over geven. Ook moeten zij duidelijk maken welke bewindslieden tijdens de kabinetten Rutte-3 en Rutte-4 nog meer hun persoonlijke e-mailadressen hebben gebruikt. Dat meldde NOS laat gisteravond.

Oppositiepartijen Volt en GroenLinks en het onafhankelijk Kamerlid Pieter Omtzigt maken zich zorgen over het gebruik van een persoonlijk emailadres. Zij vrezen dat berichten niet goed opgeslagen en niet meer terug te halen zijn, waardoor het misschien niet meer goed te achterhalen valt of de coronacrisis goed is aangepakt. Rutte en Bruins Slot moeten donderdag duidelijk maken of de e-mails goed zijn opgeslagen en of ze openbaar gemaakt kunnen worden voor de parlementaire enquête naar het coronabeleid. In november 2021 werd bekend dat de Tweede Kamer unaniem had ingestemd met een motie om een parlementaire enquête in te stellen.

Donderdag vindt ook een Kamerdebat plaats over de zogenoemde mondkapjesdeal die het ministerie van VWS sloot met Sywert van Lienden. Van Lienden kocht vanaf april 2020 grote aantallen mondkapjes in vanuit China, naar eigen zeggen om – belangeloos – de zorgsector te helpen die op dat moment kampte met een groot tekort aan hulpmiddelen. Hij richtte daarvoor samen met twee kennissen een non-profitorganisatie op: Stichting Hulptroepen Alliantie. Later bleek echter dat de miljoenendeals met VWS via de eigen bv’s van Van Lienden en zijn partners liepen. Ook bleek uit Wob-verzoeken dat Hugo de Jonge zelf de aanzet had gegeven voor de deals met Van Lienden. Het gebruik van een persoonlijk e-mailadres komt hier nog eens bovenop.

Dat oppositiepartijen opheldering eisen over het gebruik van een persoonlijk e-mailadres door De Jonge, is op zichzelf logisch. Wel vragen wij ons af of de oppositie werkelijk verbaasd is over deze gang van zaken. Immers, we hebben het hier over dezelfde minister die in 2020 maar liefst 5,1 miljard euro zoek maakte. Bovendien heeft de Jonge ten minste één familielid dat binnen de farmaceutische industrie als vaccinontwikkelaar werkzaam is, een feit dat zelfs factcheckers – ondanks verwoede pogingen om in de titel anders te suggereren – niet kunnen ontkennen.

Het dient ook opgemerkt te worden dat de oprichting van de BPOC2020 een direct resultaat was van het feit dat aan onze herhaaldelijke verzoeken aan de Tweede Kamer om een parlementaire enquete naar het coronabeleid in te stellen geen gehoor werd gegeven. Hoewel wij – en grote aantallen mensen met ons – in het voorjaar van 2020 al geconstateerd hadden dat het disproportionele coronabeleid een schending was van de Grondwet en talloze principes van een democratische rechtsstaat, achtte de Kamer een diepgravend onderzoek pas nodig toen het leed al geschied was. Blijkbaar moesten er eerst grote aantallen bejaarden in eenzaamheid sterven, talloze kinderen ontwikkelingsachterstanden oplopen, ongekende sociale en economische schade veroorzaakt worden, en miljarden euro’s worden kwijtgemaakt voordat de Kamer eindelijk besloot dat er wellicht het één en ander niet klopte aan het coronabeleid.

Hoewel het onze hoop is dat de parlementaire enquêtecommissie diepgravend onderzoek zal doen en de juiste vragen zal stellen, hebben wij hiervan geen bijzonder hoge verwachtingen. In plaats van zich te concentreren op kleine schandaaltjes, zoals het gebruik van een persoonlijk e-mailadres door een bewindspersoon, zouden zowel deze commissie als de oppositie er goed aan doen om hun focus te verleggen naar de structurele problemen binnen de politiek die zaken als het wanstaltige beleid van de afgelopen twee jaar mogelijk maken. De innige band tussen politici en het bedrijfsleven (en de farmaceutische industrie in het bijzonder) is hiervan een goed voorbeeld.

Overigens kunnen wij de vraag of de coronacrisis goed is aangepakt na twee jaar intensief onderzoek met de BPOC2020 inmiddels wel beantwoorden. Dat antwoord is een volmondig “nee.” Overigens had de Tweede Kamer dat allang moeten weten; de commissie heeft haar bevindingen immers steeds openbaar gemaakt en ieder Kamerlid voorzien van een exemplaar van al haar rapporten tot nu toe. Ook zijn er herhaaldelijk Kamervragen gesteld met betrekking tot het onderzoek van de commissie, en heeft de commissie zelf talloze brieven gestuurd naar relevante instanties en bewindspersonen waarin belangrijke en verontrustende bevindingen gedeeld werden.

De parlementaire enquêtecommissie begint naar verwachting medio 2022 aan haar onderzoek. Te zijner tijd zullen wij deze enquêtecommissie verwijzen naar het uitgebreide archief van de BPOC2020. Dan hoeven ze niet helemaal bij het begin te beginnen.

Delen op sociale media