De EU  en haar lidstaten lijken momenteel van de ene naar de andere crisis te strompelen. Op het eerste gezicht overkomt het hen: de coronacrisis, de stikstofcrisis/klimaatcrisis, de energiecrisis. De toeslagenaffaire ‘parkeren’ we dan even.

Wanneer we echter inzoomen, of er met een ‘helikopterview’ naar kijken, zien we heel andere dingen. Want wat is de grote gemene deler tussen deze drie crises? Angst. Angst voor het virus, angst voor een op hol slaand klimaat, angst dat straks letterlijk het licht uit gaat.

In de eerste twee, de stikstof/klimaatcrisis en de coronacrisis, zijn we afhankelijk van wetenschappers. Wanneer ‘de wetenschap’ zegt dat het coronavirus erg gevaarlijk en dodelijk is, zal de gemiddelde burger daar niet aan twijfelen. Dat geldt ook voor de schadelijkheid van stikstof en de klimaatverandering: wanneer weerkundigen zeggen dat we nu moeten handelen, omdat we anders straks te maken krijgen met extreme weersituaties als hittegolven, orkanen en overstromingen, dan geloven we dat.

We zien in Sri Lanka wat er gebeurt wanneer een bevolking tegen lege schappen in de supermarkt aanloopt, en tegen het feit dat hun geld steeds minder waard wordt. Regeringsgebouwen worden bestormd, de maatschappelijke onrust en het geweld nemen hand over hand toe.

Wanneer de regering dan zegt haar beleid te baseren op de wetenschap, wie zijn wij dan om hen daarin te wantrouwen? De oorlog in Oekraïne en de daaruit voortvloeiende energiecrisis heeft bovendien een link naar het klimaat: al jaren wil de EU van fossiele brandstoffen als kolen af om elektriciteit op te wekken. Dat komt nu in het geding omdat de gastoevoer uit Rusland stagneert.

De schuld van de verschillende crises wordt dus in alle gevallen extern gelegd: het virus, Rusland, het klimaat. Eenieder die twijfelt aan de officiële lezingen wordt verguisd, vaak bedreigd, en gehumaniseerd. De meeste mensen laten het dan ook uit hun hoofd hun eventuele twijfels openlijk uit te spreken.

De crises volgen elkaar naadloos op. Wat opvalt is dat in alle gevallen onze vrijheden in het geding zijn. De lockdowns, niet reizen, geen evenementen. Dat reizen en die evenementen staan ook zonder de lockdowns onder druk: na de coronacrisis is het chaos op de vliegvelden, evenementen kunnen volgens weerkundige Gerrit Hiemstra straks niet meer doorgaan vanwege de hitte, de wegen naar het zuiden lopen vast omdat er minder vliegvakanties geboekt worden, de vakantielanden ‘worden geteisterd’ door bosbranden. Dat er in meer dan 99% van de Spaanse en Franse vakantieregio’s niets aan de hand is zegt men er niet bij: de media focussen op de gebieden waar branden woeden die zoals de geschiedenis leert vaak aangestoken worden.

De schuld van de verschillende crises wordt dus in alle gevallen extern gelegd: het virus, Rusland, het klimaat. Eenieder die twijfelt aan de officiële lezingen wordt verguisd, vaak bedreigd, en gehumaniseerd. De meeste mensen laten het dan ook uit hun hoofd hun eventuele twijfels openlijk uit te spreken

Toeval?

Is het toeval dat we van de ene in de andere crisis rollen? Dat die crises met elkaar gemeen hebben dat reizen en sociale gebeurtenissen aan banden worden gelegd of ‘straks niet meer kunnen’, zoals weerman Gerrit Hiemstra ons zegt? Is de chaos op de Europese vliegvelden toeval? Komt het niet erg goed uit dat Schiphol dat voorheen alleen maar aan het uitbreiden was, nu gedwongen wordt in te krimpen zonder enige rechtszaak? Dat de prijzen van de vliegtickets in rap tempo stijgen, zodat steeds minder mensen zich kunnen permitteren op vliegvakantie te gaan? Dat de auto als vakantievervoer straks ook niet meer te betalen is vanwege de stijgende brandstof- en energieprijzen? Dat het allemaal begonnen is met de coronacrisis waarin we niet mochten reizen, en we nu uit noodzaak thuisblijven omdat reizen niet meer te betalen is? Dat ons voedsel voor mensen met een inkomen van anderhalf keer modaal zo onbetaalbaar is dat ze naar de voedselbank moeten?

Sri Lanka.

Een land dat momenteel veel in het nieuws is, is Sri Lanka. Belangrijk om te vermelden is dat ook de regering van Sri Lanka zich gecommitteerd heeft aan de terugdringing van de uitstoot van stikstof, terwijl dit land al met voedseltekorten kampt. Ook Duitsland en Canada willen om dezelfde reden van hun boeren af.

We zien in Sri Lanka wat er gebeurt wanneer een bevolking tegen lege schappen in de supermarkt aanloopt, en tegen het feit dat hun geld steeds minder waard wordt. Regeringsgebouwen worden bestormd, de maatschappelijke onrust en het geweld nemen hand over hand toe.

Wanneer Gerrit Hiemstra zegt dat we over een paar jaar niet meer naar Spanje of Portugal op vakantie kunnen is dat volledig uit de lucht gegrepen, maar het wakkert het angstgevoel en het gevoel van urgentie aan.

Mensen in Europa denken dat dit hier niet kan gebeuren, maar alles wijst in de richting van het ontstaan van energie- en voedseltekorten door toedoen van een Europees beleid wat de lidstaten in steeds meer problemen brengt. En steeds weer wordt er met de beschuldigende vinger naar externe factoren gewezen.

Vertrouwen in de overheid

Dat het al decennialang tanende vertrouwen in de overheid nu in stroomversnelling afneemt is niet meer dan logisch. We worden geconfronteerd met een regering die allerlei zaken onder de pet houdt, en pas na een rechtsgang of een beroep op de Wet Openbaarheid Bestuur enige openheid van zaken geeft. En zelfs dan betaalt bijvoorbeeld het ministerie van VWS liever de dwangsom die door de rechter is opgelegd, dan dat men de sms-jes over de mondkapjesdeal met Sywert van der Linden vrijgeeft.

We hebben dus alle reden om de regering te wantrouwen. Een crisis geeft de regering ongekende mogelijkheden vrijheden in te perken om die nooit meer terug te geven, en macht naar zich toe te trekken waar zij geen afstand meer van doet.

Michael Yon, een Amerikaanse journalist die verslag heeft gedaan van tal van grote evenementen en die momenteel in Nederland verslag doet van de boerenprotesten, vertelde dat de Nederlandse regering niet de enige is die zich op hun boeren richt, maar veel boeren in andere landen dezelfde dreiging ervaren.

“De duistere cultus van Davos [World Economic Forum] probeert deze boeren te vernietigen, en dit heeft uiteraard grote veiligheidsgevolgen, niet alleen voor Nederland, maar voor heel Europa en de wereld”, zegt Yon. “Ze proberen deze boeren failliet te laten gaan en proberen hun land in beslag te nemen.”

“Veel mensen gaan gewoon door met hun dagelijks leven, net zoals Amerikanen en Canadezen en anderen doen,” zei Yon.

Yon:

“Ik liep een lunchroom in Den Haag binnen en bestelde een broodje. De barista zei dat ze geen sandwich kan maken. Het was ‘te heet en de wafelmachine zorgde voor warmte’. En ze zei dat ze over 30 minuten ging sluiten. Sluiting om 16.00 uur.

Het lijkt erop dat het grootste deel van de stad gesloten is. Ik vroeg wat is er aan de hand? Ik keek over mijn schouder naar Godzilla of zoiets. Waarom is iedereen gesloten?

Ze zei dat het te warm is.

Ik vroeg wat is te warm? Het weer? Sluit je hierdoor? Dit is comfortabel in de schaduw. We hebben een briesje.

Ze zei dat veel van het openbaar vervoer gesloten was. De ijssalon heeft een rij zo lang dat je zou denken dat ze bij de voedselbank staan.

Ik zei dat ik het weer niet eens had opgemerkt. (Ik heb het niet echt gemerkt … herinner me dat ik net uit Mexico kwam).

De dame wuifde zich bijna hijgend koelte toe. Ik bestelde een grote, warme koffie. Ze kon het niet geloven”.

Angst en urgentie

Angst wordt dus wederom als drukmiddel gebruikt. De beweringen die nu over het klimaat worden gedaan hebben vaak geen enkele wetenschappelijke basis. Wanneer Gerrit Hiemstra zegt dat we over een paar jaar niet meer naar Spanje of Portugal op vakantie kunnen is dat volledig uit de lucht gegrepen, maar het wakkert het angstgevoel en het gevoel van urgentie aan. Zo’n warme dag komt dus als geroepen om het stikstofbeleid te verdedigen en er steun van oppositie en burgers voor te krijgen.

Energietekorten

Wat we eerder ook niet voor mogelijk hielden gaat ook gebeuren: EU-landen worden verplicht hun gasgebruik terug te dringen. De dag dat u elke dag een paar uur wordt afgekoppeld van gas en elektriciteit komt steeds dichterbij. De EU-burger wordt continu alert gehouden, en krijgt geen moment rust. De druk wordt op de ketel gehouden. En de schuldige? Dat is uiteraard Poetin. Dat de EU redenen heeft dat haar burgers met opzet aan te doen, is voor de meeste mensen nog steeds ondenkbaar. Totdat het licht uit gaat en de koelkasten steeds leger raken.

Delen op sociale media