LAATSTE UPDATE: 15.30 uur.

Massale onteigening en inkrimping van boerenbedrijven.

Op de Nederlandse wegen is vandaag sprake van een chaotische situatie. Dit als gevolg van het geplande boerenprotest dat vandaag plaatsvindt in Stroe, een dorp in de gemeente Barneveld in Gelderland. Nederlandse boeren protesteren daar tegen de stikstofplannen van het kabinet.

Volgens RTL Nieuws kan het protest van vandaag uitgroeien tot misschien wel het grootste protest van veehouders ooit in Nederland. Veel boeren vertrokken afgelopen nacht al in de richting van het Gelderse dorp, waardoor er al vroeg in de morgen overlast ontstond in het verkeer. Er is sprake van een groeiend aantal trekkers op de snelwegen, ondanks het feit dat dit niet is toegestaan. Hierdoor ontstaan er op deze wegen grote vertragingen. Even na achten vanmorgen meldde de NOS in haar liveblog over de boerenprotesten dat de politie “niet is opgewassen” tegen de situatie. Rijkswaterstaat adviseerde automobilisten al om het midden van het land te mijden en een eventuele reis indien mogelijk uit te stellen.

Een journalist van Omroep Brabant, die een stoet trekkers volgt over de snelweg, liet via Twitter weten dat veel automobilisten gefrustreerd zijn door de situatie op de weg:

Onder boeren werd onlangs met verbijstering gereageerd toen het kabinet haar plannen bekendmaakte ter bestrijding van de vermeende stikstofcrisis. Hierin staat dat in grote delen van Nederland de stikstofuitstoot met 70 procent moet worden teruggedrongen. Hierdoor zullen lang niet alle boeren hun bedrijven kunnen voortzetten. De veehouderij is volgens het RIVM verantwoordelijk voor 60 procent van de stikstofuitstoot en zal daarom het sterkst getroffen worden door de plannen van het kabinet.

De situatie leidt tot grote verdeeldheid in de politiek. Zo staat een nipte meerderheid van de VVD-top niet achter de stikstofplannen. Op een recent VVD-congres werd een motie om de Kamerfractie van de partij op te roepen om tegen de plannen te stemmen met 51 procent van de stemmen aangenomen. Ook het CDA kan zich niet vinden in de huidige stand van zaken en vindt dat de plannen moeten worden aangepast, omdat zij in deze vorm niet uitvoerbaar zouden zijn. Minister voor Natuur en Stikstof Christianne van der Wal gaf echter meteen aan de plannen niet te willen wijzigen.
De linkse oppositiepartijen staan over het algemeen achter de plannen van de minister, terwijl partijen rechts van het midden, zoals BBB, JA21, PVV en FVD met woede en onbegrip reageren. BBB-lijsttrekker Caroline van der Plas is vandaag aanwezig op het land van de familie Brouwer in Stroe, waar het protest plaatsvindt. Zij schreef gisteravond op dat zij bij de familie zou overnachten en via haar Twitteraccount verslag zou doen van de dag. De familie stelt haar land beschikbaar omdat zij verontwaardigd zijn over “wat de overheid de landbouw aandoet… ze komen aan mijn ziel,” zei boer Brouwer tegen het Reformatorisch Dagblad.

Inmiddels zijn enkele honderden actievoerders al aangekomen in Stroe. De NOS meldt dat de sfeer tot dusver rustig is. Toch kondigde de voorman van Farmers Defence Force afgelopen weekend aan dat er “harde protesten” werden gepland, waarbij zelfs voedselblokkades tot de mogelijkheden behoren.

De verontwaardiging over de plannen van het kabinet is duidelijk groot en onzes inziens ook zeer begrijpelijk. Wanneer de veehouderij in zodanige mate gedwongen wordt minder te produceren, liggen zorgen over stijgende voedselprijzen voor de hand. Bovendien is het zeer logisch te noemen dat boeren die hun vaak generaties oude bedrijven dreigen te moeten opgeven zich zorgen maken over hun levensonderhoud. Politici kunnen dan wel met grote verontwaardiging reageren op wanhopige boeren die bij minister Van der Wal op bezoek gaan, maar onzes inziens zouden zij er goed aan doen om in ieder geval te luisteren naar de geluiden uit de maatschappij en deze niet standaard af te doen als “ondermijning van de democratie.”

De manifestatie in Stroe zal rond het middaguur van start gaan. Indien nodig zullen wij dit artikel gedurende de dag updaten.

Update 13.00 uur

D66-Kamerlid Tjeerd de Groot is verontwaardigd omdat hij niet bij het boerenprotest aanwezig kan zijn. Hij schrijft op Twitter dat de NCTV hem het bezoek heeft ontraden. De eigenaar van het terrein in Stroe waar het protest plaatsvindt heeft laten weten dat “iemand met een andere mening” niet welkom is. D66 ligt in hoge mate onder vuur van boeren en sympathisanten, omdat zij fervent voorstander zijn van de stikstofplannen van het kabinet.

Ook VVD-Kamerlid Thom van Kampen zal op advies van de NCTV niet aanwezig zijn bij de protesten. Hij schrijft op Twitter dat hij graag met de aanwezige boeren in gesprek was gegaan, maar dat hij zijn toezegging om aanwezig te zijn niet kan nakomen omdat zijn veiligheid niet gegarandeerd kan worden. “Waar boeren het recht hebben om vreedzaam te protesten tegen plannen waar ze het niet mee eens zijn, hebben volksvertegenwoordigers de grondwettelijke vrijheid om zonder last of ruggespraak hun werk te doen,” aldus van Campen. Ook een voor vandaag gepland werkbezoek van minister Van der Wal (Natuur en Stikstof) aan de Floriade is afgelast omdat er gevreesd werd dat er demonstranten op af zouden komen.

Minister Robbert Dijkgraaf van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap vindt het volgens Trouw “verontrustend” dat mensen met een “onwelkome mening” van het publieke debat worden uitgesloten. BBB-leider Caroline van der Plas stelt dat Kamerleden naar haar mening zouden moeten kunnen gaan en staan waar zij willen, maar dat zij er persoonlijk ook niet voor zou kiezen om naar een demonstratie van bijvoorbeeld Extinction Rebellion te gaan. “Wat is mijn meerwaarde daar?”

Op de demonstratielocatie in Stroe hebben zich volgens de NOS inmiddels naar schatting duizenden demonstranten verzameld. Rondom het dorp is het zeer druk en staan nog files, evenals op diverse plekken elders in het land. Op sommige plekken moesten trekkers met pech worden weggesleept. NOS-verslaggever Edwin van den Berg plaatste op Twitter een video van een lange file op de A7.

De politie, die eerder vanmorgen bekendmaakte het verbod op trekkers op de snelweg niet te kunnen handhaven, heeft aangegeven achteraf te willen bekeuren. In appgroepen roepen boeren elkaar daarom op om de kentekens van hun trekkers af te halen, zodat ze niet achteraf geïdentificeerd kunnen worden. 

Het protest in Stroe zou naar verwachting om 12.00 uur van start gaan, maar eerder werd al bekend dat de opening waarschijnlijk zou worden uitgesteld. Op het moment van schrijven heeft deze opening nog niet plaatsgevonden.

Update 15.30 uur

Het programma van de manifestatie in Stroe is rond 13.00 uur van start gegaan. Het protest zou aanvankelijk om 12.00 uur beginnen, maar dit werd uitgesteld met het oog op de vele boeren die op dat moment nog in de file richting Stroe stonden. Volgens de NOS waren er rond 13.00 zo’n 40.000 mensen aanwezig.

De chaotische situatie in het Gelderlandse dorp heeft op verschillende plaatsen in het land tot ongeregeldheden geleid. Op de oprit van de A7 bij Drachten reed een grote groep trekkers langs een politieblokkade. De blokkade was bedoeld om te voorkomen dat de trekkers de snelweg zouden bereiken, maar hier dachten de boeren anders over. Volgens een woordvoerder van de politie “gingen de trekkers links en rechts gewoon langs de politievoertuigen heen.” Hierbij reden sommige trekkers over de vluchtstrook en reden anderen tegen het verkeer in. Het is onduidelijk of hierbij mensen zijn aangehouden.
Ook op de A1 zorgt het protest nog altijd voor lange files. De weg is sinds een uur van Amersfoort tot Apeldoorn afgesloten. De maatregel is bedoeld om te zorgen dat het verkeer daar oplost, schreef de politie op Twitter. Door de politie, ME en brandweer wordt water uitgedeeld aan mensen die in de file vast staan.

De sfeer ter plaatse lijkt vooralsnog goed te zijn. BVNL-voorman Wybren van Haga plaatste even na 15.00 uur een foto op Twitter van zijn bezoek aan het protest, waarbij hij zijn dank uitspreekt voor de “fantastische ontvangst.” Caroline van der Plas (BBB) schreef eerder op de middag dat er nog duizenden mensen onderweg zouden zijn naar Stroe. Naast Van Haga en Van der Plas zijn onder andere ook Geert Wilders (PVV) en Roelof Bisschop (SGP) ter plaatse. Door VVD en D66 wordt verbolgen gereageerd op het feit dat sommige Kamerleden ervoor kozen om naar het protest te gaan. VVD-Kamerlid Thom van Campen en D66’er Tjeerd de Groot, die beiden het advies kregen om niet naar Stroe af te reizen, reageren teleurgesteld. “Ik denk dat het belangrijk is dat we allemaal – alle 150 Kamerleden – staan voor de vrijheid van meningsuiting en het uitoefenen van onze verantwoordelijkheid als volksvertegenwoordiger. Ik had het elegant, charmant en collegiaal gevonden als we daarin als 150 Kamerleden één lijn zouden trekken,” aldus van Campen. De Groot wijst de lokale autoriteiten als schuldigen aan voor het feit dat hij niet naar het protest kan: “Het is buitengewoon treurig dat je al je politiecapaciteit inzet om trekkers – die niet de weg op mogen – naar de demonstratie te leiden, en dat je geen mensen vrijmaakt om parlementariërs hun werk te laten doen.” Ook op Twitter laat de Groot zich uitgebreid uit over de kwestie: “Stop met het bagatelliseren van bedreiging en intimidatie,” zegt hij tegen SGP-Kamerlid Chris Stoffer wanneer hij het een “keuze” noemt om niet te gaan.

CDA-Kamerlid Derk Boswijk kreeg overigens eveneens het advies om niet naar het protest te gaan, maar besloot hieraan geen gehoor te geven. Hij geeft aan zich geen moment onveilig te hebben gevoeld.

Ondanks de positieve sfeer wordt er ook serieuze taal gebezigd. “De Staat der Nederlanden is in oorlog met de boerenrepubliek”, zei Agractie-voorman Bart Kemp volgens de NOS. “Er is een staat van beleg afgekondigd om onze grond en eigendommen af te nemen.” Hij riep aanwezige boeren op om massaal in actie komen, ook in hun eigen omgeving.

Op het moment van schrijven wordt de manifestatie afgesloten door Farmer’s Defence Force – voorman Mark van den Oever.

Delen op sociale media