Gezondheidsorganisaties over de hele wereld zijn in staat van paraatheid. De afgelopen dagen is namelijk duidelijk geworden dat er in verschillende landen verdachte gevallen zijn opgedoken van het zogenoemde apenpokkenvirus (monkeypox). De NOS meldde donderdag een opvallende toename van het aantal gevallen in West-Europa. Het Verenigd Koninkrijk bevestigde afgelopen week zes gevallen. In de Zweedse stad Stockholm werd een besmetting ontdekt, en ook in de Verenigde Staten werd bij een persoon apenpokken geconstateerd. Vandaag werd bekend dat het virus ook is vastgesteld bij personen in België, Duitsland en Frankrijk.

Apenpokken, of monkeypox, zijn een besmettelijke ziekte die normaal gesproken voornamelijk voorkomt in Centraal en West – Afrika. De afgelopen jaren zijn wel vaker gevallen vastgesteld in Europa en andere delen van de wereld, maar deze waren gerelateerd aan internationaal reizen. Dat is bij de huidige besmettingen niet het geval.

Het apenpokkenvirus behoort tot de familie van orthopoxvirussen. Daarmee is het verwant aan het variolavirus, dat de ziekte pokken veroorzaakt. Pokken waren een levensbedreigende ziekte waar gemiddeld zo’n 30% van de patiënten aan overleed. De ziekte veroorzaakte onder andere zeer hoge koorts en een agressieve uitslag met vaak zeer pijnlijke bulten. Patiënten die hun besmetting overleefden, hadden vaak opvallende littekens en werden in sommige gevallen blind of ontwikkelden reuma. De schatting is dat pokken over een periode van ruim drieduizend jaar bij de mensheid voorkwamen, totdat de World Health Organization in 1980 verklaarde dat de ziekte was uitgeroeid. Dit gebeurde door wereldwijde inzet van de pokkenvaccinatie, die in 1796 voor het eerst werd ontwikkeld door Edward Jenner. De Amerikaanse gezondheidsorganisatie Centers for Disease Control and Prevention (CDC) schrijft echter op haar website dat onderzoek naar het virus en de vaccinatie ertegen nog altijd plaatsvindt, vanwege de mogelijkheid dat het gebruikt kan worden voor bioterrorisme. Vorig jaar nog ontstond enige ophef toen bekend werd dat er in een laboratorium in de Amerikaanse staat Pennsylvania meerdere buisjes waren gevonden met de opdruk “smallpox”(pokken). De CDC deelde na onderzoek echter mede dat het geen bewijs had gevonden dat deze buisjes ook daadwerkelijk monsters bevatten van het variolavirus. Ook in 2014 werden monsters van het virus ontdekt, dat maal op een campus van de National Institutes of Health (NIH) in Maryland. Dat is opvallend in het licht van feit dat monsters van het variolavirus alleen legaal opgeslagen mogen worden op twee locaties in de Verenigde Staten en Rusland.

“We moeten alle maatregelen nemen om het virus nu in het beginstadium de kop in te drukken” (Jaap van Dissel)

In tegenstelling tot het pokkenvirus heeft het apenpokkenvirus over het algemeen een mild ziekteverloop. Patiënten kunnen griepachtige klachten ontwikkelen, waarna zij uitslag krijgen die vaak in het gezicht begint en zich over het hele lichaam kan verspreiden. In de meeste gevallen herstellen zij binnen een aantal weken. Hoewel de ziekte in Afrika nog wel eens fataal kan zijn, zijn er buiten Afrika geen sterfgevallen bekend.

Tot nu toe is de toestand van alle vastgestelde patiënten stabiel. In de meeste gevallen lijkt het te gaan om mannen die seksueel contact hebben gehad met andere mannen. Apenpokken zijn echter geen seksueel overdraagbare ziekte; besmetting lijkt te verlopen via nabij en intiem contact.” In tegenstelling tot het coronavirus, worden apenpokken ook niet verspreid via kleine druppels (de zogenoemde aerosolen).   

Koopomans: vaccins liggen klaar.

Bij medische professionals is volgens RTL Nieuws geen sprake van paniek, maar wel van alertheid. De Britse regering heeft extra doses van het reguliere pokkenvaccin ingekocht en biedt dit onder andere aan zorgmedewerkers aan. In Nederland stelde minister Kuipers van Volksgezondheid eerder op vrijdag dat hij het waarschijnlijk acht dat het apenpokkenvirus ook hier de kop op zal steken. Het is volgens hem mogelijk dat er een vaccinatiecampagne gestart zal worden, hoewel het RIVM daar nog niet om verzocht heeft. Ook viroloog Marion Koopmans benadrukte tegen Hart van Nederland dat “de vaccins al klaarliggen”.

Tegen het einde van vrijdagmiddag werd bekend dat het RIVM inmiddels enkele mogelijke gevallen van het apenpokkenvirus in Nederland onderzoekt. De resultaten zijn op het moment van schrijven nog niet bekend. Het instituut wil dat er een meldingsplicht komt voor artsen en ggd-medewerkers bij wie zich iemand heeft gemeld met een besmetting. Dan kan de patiënt in isolatie worden geplaatst en een bron- en contactonderzoek worden gestart, net zoals bij corona gebeurde, aldus de NOS. Volgens directeur van het Centrum Infectieziektenbestrijding Jaap van Dissel viel het te verwachten dat het apenpokkenvirus ook in Nederland werd ontdekt. “We moeten alle maatregelen nemen om het virus nu in het beginstadium de kop in te drukken,” zegt hij.

Hoewel experts en de media herhaaldelijk benadrukken dat het apenpokkenvirus en het coronavirus niet vergelijkbaar zijn, heeft Team Doe Zelf Normaal de indruk dat de reactie dat wel zal zijn. Dat Ernst Kuipers en Marion Koopmans het al over vaccinatie hadden voordat de eerste mogelijke gevallen in Nederland bekend waren, is op zijn minst opvallend te noemen in het licht van het feit dat het apenpokkenvirus niet bijzonder besmettelijk is. Ook het feit dat de Belgische viroloog Marc van Ranst wederom een aanzienlijk aandeel heeft in de publieke discussie, stemt niet optimistisch. Volgens hem zijn de tot nu toe geconstateerde gevallen slechts “het topje van de ijsberg”. Wie zijn tijdlijn op Twitter bekijkt, ziet talloze tweets gewijd aan deze nieuwe virusuitbraak, waaronder meerdere tweets over vaccinatie. Gezien de rol van Van Ranst tijdens de coronacrisis en zijn aandeel in de polarisatie in niet alleen zijn eigen land, maar ook Nederland, ligt het in de lijn der verwachting dat zijn adviezen wederom ook in Nederland hun effecten zullen hebben.

Wij houden de ontwikkelingen omtrent het apenpokkenvirus met interesse in de gaten.

Lees ook: Uitbraak Apenpokken al in maart 2021 tot op de dag nauwkeurig gesimuleerd en voorspeld!


DZN professionaliseert en wordt onderdeel van DZN Media! Waardeer je onze journalistiek? Steun ons dan met een donatie!

Delen op sociale media