AIVD poneert stellingen zonder enig aantoonbaar bewijs.

De Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) waarschuwt dat de oorlog in Oekraïne de denkbeelden van extreemrechts voedt. Volgens AIVD-directeur Erik Akerboom wordt het conflict aldaar onderdeel van het narratief van rechtsextremisten en anti-overheid-extremisten. Daardoor groeien de tegenstellingen in Nederland. Dat meldde de NOS donderdagmiddag.  

Volgens Akerboom is er sprake van een “grote druk op de veiligheidsdienst” doordat de Russische versie van wat zich in Oekraïne afspeelt zich onder Nederlanders verspreidt en wordt ingepast in de ideeën van “radicale groepen”. De AIVD heeft het daardoor een stuk drukker, onder andere met het afweren van cyberaanvallen vanuit Rusland en het uitzetten van Russische diplomaten die volgens de dienst in werkelijkheid spionnen zijn. Minister Hoekstra zei vorige maand dat een aantal in Nederland geaccrediteerde Russische diplomaten zich in werkelijkheid met heel andere dingen bezighielden. Wat die dingen zijn, wilde hij echter niet zeggen.

De AIVD schreef in haar jaarrapport over 2021 al over de dreiging van rechtsextremisten, die volgens hen in 2021 groter is geworden. Enkele honderden van hen zouden in online groepen geweld verheerlijken, en zelfs terroristische aanslagen door rechtsextremistische eenlingen of groepjes die een “rassenoorlog” willen ontketenen zijn voorstelbaar. “Complotdenken” gaf volgens de dienst een nieuwe impuls aan rechtsextremistische groepen, die het idee verspreiden dat de blanke bevolking van onder meer Nederland structureel wordt benadeeld. Ook wordt in het rapport het idee beschreven dat een machtige Joodse elite in werkelijkheid de touwtjes in handen heeft in onder meer de financiële en culturele wereld. Volgens de AIVD wordt dit idee nieuw leven ingeblazen door de toenemende kritiek op vrijheidsbeperkende coronamaatregelen, en werven rechtsextremistische groepen actief onder anti-overheidsactivisten.

Het protest tegen de overheid was in 2020 vooral activistisch van aard, maar is in 2021 geradicaliseerd, zo schreef de dienst in haar jaarrapport. Dat geldt vooral voor het protest tegen de coronamaatregelen. Dat was te zien aan “de onrustbarende toename van het aantal bedreigingen van onder anderen ministers, leden van de Tweede Kamer, wetenschappers, medici, politieagenten en journalisten.” Sinds de maatregelen zijn afgeschaald, is die dreiging echter verminderd; mensen worden niet langer wezenlijk geraakt in hun persoonlijke vrijheid, meldde de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) vorige week. Het gevaar lijkt nu afkomstig te zijn van mensen die het Westerse narratief over het Rusland/Oekraïne – conflict in twijfel trekken. Bovendien bestaat het risico dat de democratische rechtsorde wordt aangetast door “desinformatie”. Linksextremisten hebben volgens de AIVD in 2021 eveneens zichtbare protesten georganiseerd. De dienst zag echter “nauwelijks extremistische activiteiten” bij deze groepen; extreemlinks is volgens hen geen bedreiging voor de rechtsorde.

Het is op zijn minst opvallend te noemen dat de ideeën die de AIVD bestempelt als extremistisch en gevaarlijk voor de rechtsorde vrijwel altijd de ideeën zijn die haaks staan op het overheidsbeleid. Acties van linkse groepen zijn over het algemeen vaker gericht tegen organisaties en bedrijven, en minder vaak tegen de overheid zelf. Bovendien hebben deze groepen veel van de acties en manifestaties die zij voor de coronacrisis hadden gepland in 2020 netjes geannuleerd, en zorgden ze in de zeldzame gevallen dat hun acties gerelateerd waren aan het coronabeleid dat zij niet geassocieerd werden met rechtsextremisten en complotdenkers. Vaak hebben hun acties te maken met thema’s die de overheid zelf ook actief tracht te verspreiden in de samenleving, zoals het klimaat, racisme, of de emancipatie van transgender personen. Dat extreemlinks door de AIVD niet als een bedreiging wordt gezien, is dus niet verrassend. Wel dient het benoemd te worden dat de Black Lives Matter – beweging, die in 2020 in de Verenigde Staten voor 2 miljard USD aan schade zorgde tijdens de zeer gewelddadige zogenoemde George Floyd – rellen, ook in Nederland voet aan de grond kreeg en middenin de eerste coronalockdown gewoon een grootschalig protest kon houden waarbij niemand door de politie in elkaar werd geslagen. Dit in schril contrast met de acties van de politie tijdens coronademonstraties. 

Dat de ideeën van anti-overheidsactivisten en mensen die zich verzetten tegen het coronabeleid door de AIVD en NCTV schijnbaar automatisch met rechtsextremisme worden geassocieerd, is eveneens frappant te noemen. Volgens het rapport van de AIVD vervagen de grenzen tussen rechtsextremisme en anti-overheidsactivisme en werft extreemrechts actief onder critici van de overheid, maar waar zij deze bewering op baseren, wordt niet duidelijk. Hoewel Team Doe Zelf Normaal kan bevestigen dat het idee dat het coronabeleid onderdeel is van een vooropgezet plan inderdaad leeft onder overheidscritici, is dit voor de meeste van hen op geen enkele manier gerelateerd aan een etnische groep. Het antisemitische idee dat Joden wereldwijd de touwtjes in handen hebben, zijn wij weinig tot niet tegengekomen. Ook het onder overheidscritici inderdaad veelvoorkomende protest tegen massa-immigratie heeft in de praktijk weinig te maken met het racisme dat in het AIVD-rapport in hoge mate wordt benadrukt, en meer met bijvoorbeeld het feit dat veel mensen met zorg constateren dat er geen huizen beschikbaar zijn voor hun kinderen. De door de AIVD gevreesde “rassenoorlog” is naar onze inschatting dan ook niet aanstaande.

 Ook de “onrustbarende toename” van het aantal bedreigingen tegen politici, journalisten, wetenschappers et cetera die in het AIVD-rapport benoemd wordt, is onzes inziens een zeer eenzijdige weergave van de realiteit. Ervan uitgaande dat deze bedreigingen de afgelopen tijd inderdaad significant in aantal zijn toegenomen, dient het eveneens benoemd te worden dat niet-gewelddadige overheidscritici – waaronder de personen achter DZN media – ook in toenemende mate te maken hebben met (doods-)bedreigingen en vormen van cyberstalking, en in enkele gevallen zelfs zonder overtuigende aanleiding tot tweemaal toe worden gearresteerd. Ook lijkt bedreiging van de ene politicus zwaarder te worden opgenomen dan die van de ander; wanneer een verwarde persoon met een fakkel bij D66-minister Sigrid Kaag voor de deur gaat staan of minister-president Rutte wordt bedreigd, wordt de betreffende persoon onmiddellijk gearresteerd en wordt door de media de noodklok geluid, maar wanneer PVV-leider Wilders zichzelf op Twitter verdedigt tegen de talloze doodsbedreigingen die hij ontvangt, verliest hij voor meerdere dagen de toegang tot zijn account.

Het jaarrapport van de AIVD en de waarschuwing van directeur Akersloot dat de oorlog in Oekraine het rechtsextremisme zal aanwakkeren, zijn volgens Team Doe Zelf Normaal gebaseerd op eenzijdige informatie en schetsen onzes inziens geenszins een accuraat beeld van wat er werkelijk gaande is in de Nederlandse samenleving. Dergelijke misleiding is zeer zorgelijk te noemen.

Team Doe Zelf Normaal zal zich de komende tijd inzetten om een accurater beeld te schetsen van de thema’s die daadwerkelijk leven onder de Nederlandse bevolking.

DZN profesionaliseert en wordt onderdeel van DZN Media! Waardeer je onze journalistiek? Steun ons dan met een donatie!

Delen op sociale media